Το παρόν πρόγραμμα περιλαμβάνει τις κυριότερες δραστηριότητες του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης (ΙΘΤΠ) ανά μήνα, για το Α’ εξάμηνο του 2026.
Στο τρέχον εξάμηνο, ο άξονας των εκδηλώσεων περιστρέφεται γύρω από τρία θέματα:
– Έκθεση Φωτογραφίας για την πορεία μιας οικογένειας Βλάχων, των πρωτοπόρων κινηματογραφιστών, αδελφών Μανάκια, σε συνεργασία με το Ίδρυμα του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας, που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη.
– Έκθεση Μονοτυπιών του καθηγητή της έδρας Τεχνικών Χαρακτικής στο Πρόγραμμα Γραφικών Τεχνών στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Παλέρμο, Giovanni D’ Alessandro. Η έκθεση διοργανώνεται σε συνεργασία με το Ελληνο-Ιταλικό Πολιτιστικό Σωματείο AIAL της Λέρου και τελεί υπό την αιγίδα του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτο Αθηνών και της Περιφέρειας της Σικελίας.
– Εκδήλωση σε συνεργασία με το Μπάρλειο Γενικό Λύκειο Διστόμου, το οποίο θα παρουσιάσει στο κοινό της Ξάνθης τα αποτελέσματα σχολικού προγράμματος με θέμα την παρουσία Πομάκων εργατών στη Βοιωτία. Η υποδοχή του σχολείου υλοποιείται σε συνεργασία με το πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού.
Όλες οι εκδηλώσεις του παρόντος προγράμματος είναι ανοικτές για παρακολούθηση στο κοινό της Ξάνθης και χωρίς κόστος, πλην της εκδηλώσεως της 9ης Μαρτίου με τίτλο «Σιδηροδρομικοί Σταθμοί, Γραμμές Αναψυχής, Καπναποθήκες: παρελθόν ή και μέλλον», για την οποία θα πρέπει να έχει προηγηθεί κράτηση θέσης.
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23.01 / 19:00
Έκθεση Μονοτυπιών του Giovanni D’ Alessandro «Γεννηθήτω Φως! Και εγένετο φως» / Κοπή Βασιλόπιτας ΙΘΤΠ
Το ΙΘΤΠ σε συνεργασία με το Ελληνο-Ιταλικό Πολιτιστικό Σωματείο AIAL της Λέρου και με την υποστήριξη του Chateau Nico Lazaridi, που εδρεύει στην Π.Ε. Δράμας, διοργανώνει έκθεση μονοτυπιών του καθηγητή της έδρας της Τεχνικής της Χαρακτικής της Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Παλέρμο, Giovanni D’ Alessandro.
Ο D’ Alessandro είναι ένας δάσκαλος στην τέχνη της χαρακτικής, ικανός να μετατρέπει την παράδοση σε καινοτομία και να διηγείται διαχρονικές ιστορίες μέσα από σημάδια και αντιθέσεις, φώτα και σκιές, συνδυάζοντας την αυστηρότητα με την εφεύρεση.
Την ίδια ημέρα και ώρα, θα γίνει και η κοπή της βασιλόπιτας του Ιδρύματος για τους συμμετέχοντες στα Εργαστήρια, τους καθηγητές, τους μαθητές και τα μέλη του Συλλόγου Φίλων ΙΘΤΠ.
Χώρος: Καπναποθήκη «Π», αίθουσα «ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΤΣΟΥΔΕΡΟΥ»
Είσοδος Ελεύθερη
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ
ΘΡΑΚΙΚΕΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ
Τριήμερο Λαογραφίας 2026
Συμμετοχή του ΙΘΤΠ στις λαογραφικές γιορτές του Δήμου Ξάνθης, με τη 2η αναβίωση του λαϊκού δρώμενου «Οι Καλόγεροι» από τη Βιζύη της Ανατολικής Θράκης, όπως αυτό αποτυπώθηκε από τον Γεώργιο Βιζυηνό το 1888.
Ο Δήμος, σε συνεργασία με το Ίδρυμα και πολιτιστικούς φορείς συνδιοργανώνουν τις εκδηλώσεις όλου του τριημέρου, στο οποίο θα λάβουν χώρα οι εξής δράσεις, ανά ημέρα:
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 06.02 / 19:00
Επιστημονική εσπερίδα στη μνήμη του Θανάση Μουσόπουλου: Το δρώμενο «Οι Καλόγεροι» και η ελληνική λαογραφία: καταγραφές, αναστοχασμοί, επανεκτιμήσεις.
Χώρος: Παλαιό Δημαρχείο Ξάνθης
Είσοδος Ελεύθερη
ΣΑΒΒΑΤΟ 07.02 / 18:00
Αναβίωση του λαϊκού δρώμενο «Οι Καλόγεροι» στους δρόμους και τις πλατείες της Ξάνθης. Η αναβίωση θα ξεκινήσει από την Πλατεία Δημοκρατίας και θα ολοκληρωθεί με παραδοσιακό γλέντι στην Πλατεία Μητροπόλεως της Παλιάς Πόλης.
Στο δρώμενο θα συμμετάσχει με το Ίδρυμα, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανατολικορωμυλιωτών Κομοτηνής και ο Σύλλογος Φίλων του ΙΘΤΠ.
Σημείο εκκίνησης: Πλατεία Δημοκρατίας
ΚΥΡΙΑΚΗ 08.02 / 12:00
«Γαϊτανάκι»: Μικροί και Μεγάλοι αναβιώνουμε το έθιμο όλοι μαζί!
Μαθητές Ε’ και ΣΤ’ τάξεων Δημοτικών Σχολείων της Π.Ε. Ξάνθης και μέλη πολιτιστικών φορέων, γιορτάζουν τα έθιμα της Αποκριάς και χορεύουν με τα γαϊτανάκια. Από την Πλατεία Ελευθερίας έως την Πλατεία Δημοκρατίας, τα γαϊτανάκια θα ντύσουν με την πολυχρωμία τους το κέντρο της πόλης. Το ΙΘΤΠ συμμετέχει στην αναβίωση του εθίμου, με δύο ομάδες.
Σημείο εκκίνησης: Πλατεία Ελευθερίας
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13.02 / 19:00
Βιβλιοπαρουσίαση και εκδήλωση λόγου: «Περιδιαβαίνοντας στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου: Φωτογραφικές αποτυπώσεις»
Με αφορμή την έκδοση του λευκώματος «Ο κόσμος σαν πανηγύρι» (εκδ. Παρατηρητής της Θράκης, 2025), ο Μανώλης Μαραγκούλης θα μιλήσει για τη μακρόχρονη διαβίωσή του στην Αίγυπτο και για τη βιωματική του επαφή με διαφορετικούς πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου.
Θα παρουσιάσει, επίσης, στιγμές καθημερινής ζωής και πολιτισμικές πρακτικές που κατέγραψε μέσα από τη φωτογραφική του δουλειά. Η αφήγησή του αναδεικνύει τη συνάντηση διαφορετικών πολιτισμών ως εμπειρία κατανόησης και σεβασμού. Μέσα από εικόνες και βιώματα φωτίζεται η έννοια της πολιτισμικής μέθεξης.
Συμμετέχουν:
– Δρ. Μανώλης Μαραγκούλης, ο οποίος διετέλεσε διευθυντής
του Παραρτήματος στην Αλεξάνδρεια του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, υπεύθυνος του Μουσείου Κ.Π. Καβάφη και Πρόεδρος της εφορείας του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
– Γιώργος Μαυρομμάτης, Αν. καθηγητής Μειονοτικής και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης, Τμήμα Επιστημών Εκπαίδευσης (ΔΠΘ)
– Τζένη Κατσαρή – Βαφειάδη, φιλόλογος, Επιμελήτρια των εκδόσεων «Παρατηρητής της Θράκης»
– Νίκος Κοσμίδης, Πρόεδρος Συλλόγου Φίλων ΙΘΤΠ
Χώρος: Καπναποθήκη «Π», αίθουσα «ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΤΣΟΥΔΕΡΟΥ»
Είσοδος Ελεύθερη
ΜΑΡΤΙΟΣ
ΔΕΥΤΕΡΑ 09.03 / 19:00
Εσπερίδα: «Σιδηροδρομικοί Σταθμοί, Γραμμές Αναψυχής, Καπναποθήκες:
παρελθόν ή και μέλλον;» (ΑΝΑΒΟΛΗ)
Προσκλήσεις Παρουσιάσεων:
Δήμος Ξάνθης, Δήμος Διδυμοτείχου, Δήμος Πύργου, Δήμος Ζαχάρως, Δήμος Καβάλας, Δήμος Αλεξανδρούπολης, Επιμελητήριο Ξάνθης, Επιμελητήριο Ηλείας, Επιμελητήριο Αιτωλο-Ακαρνανίας, Ελληνο-Γαλλικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο, Ομοσπονδία Επαγγελματικών-Βιοτεχνικών και Εμπορικών Σωματείων Ξάνθης, Τεχνικό Επιμελητήριο Θράκης, Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου, Αναπτυξιακή Ροδόπης Α.Ε, Ο.Σ.Ε Α.Ε, ΓΑΙΑ Ο.Σ.Ε Α.Ε.
Διοργάνωση: Δήμος Ξάνθης, ΙΘΤΠ
Σχεδιασμός και Συντονισμός Επικοινωνίας: ΑΝΑΠΛΟΥΣ
Χώρος: Καπναποθήκη «Π», αίθουσα «ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΤΣΟΥΔΕΡΟΥ»
Για την παρακολούθηση της εκδήλωσης απαιτείται κράτηση θέσης μέσω της Γραμματείας του Ιδρύματος, τηλ. 25410 29282, (ΔΕΥ–ΠΑΡ 09:00–13:00).
ΣΑΒΒΑΤΟ 14.03 / 19:00
Έκθεση Φωτογραφίας: «Γιάννης και Μίλτος Μανάκια. Τα πρόσωπα πίσω από τον φακό»
Οι αδελφοί Μανάκια, με καταγωγή από το βλαχοχώρι Αβδέλλα των Γρεβενών, κατέγραψαν με τον φακό της φωτογραφικής τους μηχανής, την πολιτική αλλά και την πολιτιστική ταυτότητα των ανθρώπων των Βαλκανίων. Στο έργο τους καταγράφονται η πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο Α’ ΠΠ, αλλά και τα ήθη και τα έθιμα των ανθρώπων της ευρύτερης περιοχής.
Για την έκθεση θα μιλήσουν:
– Σταυρούλα Μαυρογένη, Καθηγήτρια, Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών (ΠΑΜΑΚ), Διευθύντρια Κέντρου Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης του ΙΜΜΑ, Επιμελήτρια της Έκθεσης
– Αλέξανδρος Μαλλιάς, πρέσβης επί τιμή
– Δημήτρης Πολυχρονόπουλος, Πρόεδρος Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΘ
Χαιρετισμό θα απευθύνει η Διευθύντρια του Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας, Αθηνά Παυλίδου.
Διοργάνωση: ΙΘΤΠ και Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα
και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας
Χώρος: Καπναποθήκη «Π», αίθουσα «ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΤΣΟΥΔΕΡΟΥ»
Είσοδος Ελεύθερη
Την έκθεση μπορούν να επισκεφθούν σχολεία στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών τους δράσεων, κατόπιν συνεννόησης.
Διάρκεια έκθεσης: 14 έως 28 Μαρτίου 2026
ΔΕΥΤΕΡΑ 30.03 / 19:00
Εκδήλωση: «Από την ορεινή Ξάνθη στο Δίστομο: Γέφυρες Πολιτισμού και Μνήμης»
Το Μπάρλειο Γενικό Λύκειο Διστόμου παρουσιάζει στο κοινό της Θράκης τα αποτελέσματα σχολικού προγράμματος για τη γνωριμία των μαθητών του με την ιστορία και τον πολιτισμό των Πομάκων, με καταγωγή από την Ξάνθη, οι οποίοι εργάστηκαν μεταπολεμικά σε μεταλλευτικές και βιομηχανικές μονάδες της Βοιωτίας.
Οι συμμετέχοντες μαθητές και οι εκπαιδευτικοί Αθανασία Αχυράκη και Σιδέρη Βιολέτα, θα αναφερθούν στη διερεύνηση θεμάτων πολιτισμικής ταυτότητας μέσα από βιωματικές, ομαδοσυνεργατικές δράσεις, διερευνητική μάθηση, εργαστήρια και συνεντεύξεις με Πομάκους κατοίκους του Διστόμου.
Στο πλαίσιο της παρουσίας του στην Ξάνθη και στην ευρύτερη περιοχή, το σχολείο, με ευθύνη του ΙΘΤΠ, θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στα Πομακοχώρια και θα συμμετάσχει σε εκπαιδευτικό εργαστήριο με εισηγητή τον Δρ. Νικόλαο Κόκκα, ο οποίος θα αναφερθεί στην ιστορία και λαογραφία των Πομάκων.
Διοργάνωση: ΙΘΤΠ, Μπάρλειο Γενικό Λύκειο Διστόμου,
Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού
Υποστήριξη: Δήμος Διστόμου – Αράχοβας – Αντίκυρας, Μουσείο Θυμάτων Ναζισμού Διστόμου, Σύλλογος Πομάκων Ν. Ξάνθης, πλατφόρμα mnemonikon.gr
Χώρος: Καπναποθήκη «Π», αίθουσα «ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΤΣΟΥΔΕΡΟΥ»
Είσοδος Ελεύθερη
ΑΠΡΙΛΙΟΣ
ΤΕΤΑΡΤΗ 15.04 – ΚΥΡΙΑΚΗ 19.04
3η εκδρομή για την Ιστορία και τον Πολιτισμό: «Μνήμες και ταυτότητες στη Σερβία και στην Κροατία»
Η νέα θεματική εκδρομή του ΙΘΤΠ και του προγράμματος Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού, επικεντρώνεται στην παρουσίαση της σύνθεσης, της ταυτότητας και της ιστορίας των Δυτικών Βαλκανίων.
Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν όψεις της ιστορικής μνήμης των δύο Παγκοσμίων Πολέμων, του πολέμου που οδήγησε στη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, καθώς και την έννοια του μαρτυρίου σε μια περιοχή με έντονο πολιτισμικό πλουραλισμό. Επίσης, θα γίνει αναφορά στα γεγονότα του πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο, μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας της Σερβίας και Κοσοβάρων ανταρτών, τον Φεβρουάριο του 1998 που οδήγησε στους Νατοϊκούς βομβαρδισμούς στην Γιουγκοσλαβία.
Τέλος, θα πραγματοποιηθούν επισκέψεις σε χώρους σκοτεινής μνήμης αλλά και σε σημεία θρησκευτικού ενδιαφέροντος, στο Βελιγράδι, στο Νόβι Σαντ, στο Ζάγκρεμπ και στο Γιασένοβατς.
Η εκδρομή είναι πενθήμερη, με τέσσερις διανυκτερεύσεις, και η υλοποίησή της θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των προκρατήσεων. Οι προκρατήσεις ξεκινούν στις 26 Ιανουαρίου και ολοκληρώνονται στις 28 Φεβρουαρίου.
Υπεύθυνοι εκδρομής: Ανδρέας Ματζάκος, Υπ. Διδ. Ιστορίας (ΔΠΘ), Διευθυντής του ΙΘΤΠ, και Νίκος Κοσμίδης, Υπ. Διδ. Αρχιτεκτονικής (ΔΠΘ), Πρόεδρος Συλλόγου Φίλων του ΙΘΤΠ.
Την εκδρομή υποστηρίζει το Ίδρυμα του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας.
Η εκδρομή διοργανώνεται σε συνεργασία με το Γραφείο Γενικού Τουρισμού TASIOS TRAVEL (τηλ. 25410 26865), στο οποίο και θα πρέπει να απευθύνονται οι ενδιαφερόμενοι για τις δηλώσεις συμμετοχής.
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24.04 / 19:00
Εκδήλωση λόγου: «Γιατί αξίζει να μαθαίνουμε ιστορία; Η δεκαετία του 1940 και ο πόλεμος της μνήμης»
Ομιλητής: Δρ. Ραϋμόνδος Αλβανός, πολιτικός επιστήμονας, ερευνητής της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, συγγραφέας.
Ο Ραϋμόνδος Αλβανός, συγγραφέας του βιβλίου «Ο ελληνικός εμφύλιος: Μνήμες σε πόλεμο και σύγχρονες πολιτικές ταυτότητες» (εκδ. Επίκεντρο, 2022), θα αναφερθεί στο πώς η συλλογική μνήμη του πολέμου συνεχίζει να επηρεάζει τις κοινωνικές σχέσεις και την πολιτική κουλτούρα.
Έχοντας υπηρετήσει ως επιστημονικός υπεύθυνος στο Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης (Γράμμος), υπό την εποπτεία του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, ανέπτυξε δράσεις που ενθάρρυναν τον δημόσιο διάλογο και την κατανόηση της συλλογικής μνήμης, με σκοπό την προαγωγή της εθνικής συμφιλίωσης.
Διοργάνωση: ΙΘΤΠ, Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού, Εκδόσεις Επίκεντρο
Υποστήριξη: πλατφόρμα mnemonikon.gr
Χώρος: Καπναποθήκη «Π», αίθουσα «ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΤΣΟΥΔΕΡΟΥ»
Είσοδος Ελεύθερη
ΜΑΪΟΣ
ΣΑΒΒΑΤΟ 09.05 / 19:00
Εγκαίνια Έκθεσης Κεραμικής του Ενιαίου Ειδικού Επαγγελματικού Γυμνασίου-Λυκείου Ξάνθης (ΕΝΕΕΓΥΛ)
Το ΙΘΤΠ και το ΕΝΕΕΓΥΛ Ξάνθης, διοργανώνουν έκθεση κεραμικής προκειμένου να παρουσιαστούν έργα παλαιών και νεοτέρων μαθητών, τα οποία δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο των μαθημάτων «Ζώνη Δημιουργικών Δραστηριοτήτων» και «Τεχνολογία»,
στη διάρκεια της λειτουργίας του σχολείου.
Με την έκθεση δίνεται η ευκαιρία στους μαθητές να εκφράσουν τη δημιουργικότητά τους και να μοιραστούν με το φιλότεχνο κοινό τα αποτελέσματα της καλλιτεχνικής τους αναζήτησης. Η έκθεση αποτελεί μια σημαντική προσπάθεια εξωστρέφειας του σχολείου και ανάδειξης της δύναμης της τέχνης ως μέσου μάθησης, ένταξης και έμπνευσης.
Επιμέλεια: Γαρυφαλλιά Μακρή, Κεραμίστρια-Εκπαιδευτικός
Χώρος: Καπναποθήκη «Π», αίθουσα «ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΤΣΟΥΔΕΡΟΥ»
Είσοδος Ελεύθερη
Διάρκεια έκθεσης: 9 έως 23 Μαΐου 2026
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29.05 / 19:00
Απόγευμα Τεχνών: Πάμε «Π»
Τελετή Λήξης των Εργαστηρίων του ΙΘΤΠ
Το ΙΘΤΠ διοργανώνει το 3ο Απόγευμα Τεχνών και την ετήσια τελετή λήξης των Εργαστηρίων στον αύλειο χώρο της Καπναποθήκης «Π» και στην αίθουσα Δημιουργικής Απασχόλησης «Ι. Παπαχαρίση».
Οι σπουδαστές των Εργαστηρίων του ΙΘΤΠ, παιδιών και ενηλίκων, θα παρουσιάσουν τις δημιουργίες τους ολοκληρώνοντας τη φοίτησή τους για τη σχολική χρονιά 2025-2026. Παράλληλα, εκπαιδευτές εργαστηρίων και παραδοσιακών τεχνών θα δείξουν στο κοινό τα μυστικά της τέχνης τους.
Στο πλαίσιο του απογεύματος, ο Σύλλογος Φίλων του ΙΘΤΠ, διοργανώνει Open House, προσκαλώντας το κοινό να γνωρίσει τους δύο διατηρητέους χώρους του Ιδρύματος και τις σύγχρονες δραστηριότητες που αναπτύσσονται σε αυτούς.
Είσοδος Ελεύθερη
