Το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης, ως ελάχιστο φόρο τιμής σε εκείνους που έπεσαν στα βουνά της Πίνδου αντιμετωπίζοντας με θάρρος την ιταλική εισβολή, αναρτά αυτό το μικρό κείμενο που ακολουθεί και κλίνει ευλαβικά το γόνυ στην θυσία τους.
Όλοι αυτοί που επιστρατεύτηκαν με το χαμόγελο στα χείλη και με την βεβαιότητα για νίκη των ελληνικών όπλων, ήταν απλοί, καθημερινοί άνθρωποι, εντός των οποίων όμως έκαιγε ο πόθος για ελευθερία και η ανάγκη για απάντηση στον άνανδρο τορπιλισμό της Έλλης, λίγους μήνες νωρίτερα, στο λιμάνι της Τήνου.

Φωτογραφία: Επιστράτευση 1940, Βούλα Παπαϊωάννου – Φωτογραφικά Αρχεία Μουσείου Μπενάκη
Οι Έλληνες ενωμένοι, μετά από μια καλά σχεδιασμένη στρατιωτική προπαρασκευή που ξεκίνησε το 1936, κατάφεραν με το Απόσπασμα Δαβάκη να φράξουν τον δρόμο στην Μεραρχία Αλπινιστών Τζούλια στην Πίνδο και με την VIII Μεραρχία του Κατσιμήτρου, να σταματήσουν δυο Μεραρχίες Πεζικού (Φερράρα) και μια τεθωρακισμένη (Κενταύρων), στο Καλπάκι.

Φωτογραφία: Ο ανδριάντας του Μαχητή στο Καλπάκι, Νίκος Κοσμίδης
Ο Στρατηγός Κατσιμήτρος είχε επιλέξει να αμυνθεί επί της τοποθεσίας ΕΛΑΙΑΣ-ΚΑΛΑΜΑ και σε περίπτωση δυσμενούς εξελίξεως να συμπτυχθεί μέχρι της γραμμής ΑΡΑΧΘΟΣ-ΖΥΓΟΣ ΜΕΤΣΟΒΟΥ. Δεν χρειάστηκε. Διότι ουδείς πέρασε από το Καλπάκι. Και όχι μόνο αυτό, αλλά η VIII Μεραρχία, πέρασε από την άμυνα στην επίθεση, καταδιώκοντας τους Ιταλούς εντός των εδαφών της Βορείου Ηπείρου, κάτι μοναδικό στα στρατιωτικά χρονικά: τμήμα που αμύνεται, δεν μπορεί να περάσει το ίδιο, στην επίθεση.
Το Απόσπασμα Δαβάκη, αποτελούμενο από 6 Λόχους, πιέστηκε περισσότερο γιατί αντιμετώπιζε 11.000 Ιταλούς. Η μικρή εισχώρηση που πέτυχαν οι Ιταλοί, αντιμετωπίστηκε επιτυχώς από το Β’ Σώμα Στρατού που εν τω μεταξύ προωθήθηκε εγκαίρως στην Ήπειρο από το ΓΕΣ.
Ο στρατηγός Πράσκα υπολόγιζε σε τέσσερεις το πολύ ημέρες να είναι στα Ιωάννινα, αλλά υπολόγιζε χωρίς την ελληνική ψυχή, η οποία αντιστάθμισε την αριθμητική υπεροχή των Ιταλών και τις ελλείψεις των ελληνικών δυνάμεων σε σύγχρονα όπλα και υλικά.

Φωτογραφία: Πολεμικό Μουσείο
Τα ελληνικά όπλα νίκησαν, επιτυγχάνοντας την πρώτη νίκη επί του πανίσχυρου τότε «Άξονα», δίνοντας ελπίδα σε όλη την Ευρώπη. Το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης, με την ευκαιρία της αυριανής εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου του 1940, εύχεται σε όλους τους φίλους και σε όλους τους κατοίκους της Θράκης και της Ελλάδας, «Χρόνια Πολλά».

