Με θέρμη υποδέχτηκε το κοινό της Ξάνθης, το Σάββατο 15 Φεβρουαρίου, τον Καλόγερο της Βιζύης και την πολυπληθή συνοδεία του. Άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της συμμετοχής στην αναπαράσταση του εθίμου στους δρόμους της Ξάνθης, στην υλοποίηση του οποίου συντέλεσαν ο Δήμος Ξάνθης, το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης (ΙΘΤΠ), το Λύκειο Ελληνίδων Ξάνθης (ΛΕΞ) και η Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης (ΦΕΞ).
Μέλη των χορευτικών ομάδων του ΛΕΞ, της ΦΕΞ, του Συλλόγου Εβριτών Ξάνθης και του Χορευτικού Ομίλου Ξάνθης, υποδύθηκαν τους ρόλους των δύο Καλογέρων, των Κοριτσιών και της Μπάμπως, των Μουντζούρηδων, των Ζαπτιέδων (χωροφυλάκων), του Κεχαγιά, καθώς και του χωριού. Η εισαγωγή των συμμετεχόντων στο δρώμενου, όπως το είχε καταγράψει ο Ανατολικοθρακιώτης συγγραφέας Γεώργιος Βιζυηνός, έγινε υπό την καθοδήγηση των χοροδιδασκάλων κυρίων Γιάννη Γκορόγια και Κυριάκου Αθανασιάδη, οι οποίοι τους τελευταίους τρεις μήνες, ασχολήθηκαν με την προετοιμασία των ρόλων.
Ο Καλόγερος, η συνοδεία του και εκατοντάδες πολίτες, ένωσαν το κέντρο της σύγχρονης πόλης της Ξάνθης με την καρδιά της Παλιάς, συνδέοντας την Πλατεία Δημοκρατίας με την Πλατεία Μητροπόλεως, όπου και διαδραματίστηκε τελικώς, η αναπαράσταση με σκηνικό τον διατηρητέο οικισμό. Μετά την αναπαράσταση, ακολούθησε παραδοσιακό γλέντι υπό τους ήχους του παραδοσιακού σχήματος «Μπάντα Τέτοια», ενώ στελέχη και μέλη εργαστηρίων του ΙΘΤΠ, μοίρασαν στο κοινό κρασί και καρπούς, προσφορά του Δήμου.
Για την εμπειρία της συμμετοχής τους στην αναβίωση του δρώμενου, μοιράστηκαν με το Ίδρυμα τις εντυπώσεις τους δύο νέοι, ο Χρυσάφης Αναστασιάδης, ο οποίος υποδύθηκε έναν εκ των δύο Καλογέρων, και ο Παντελής Αφορόζης, ο οποίος συμμετείχε ως μουτζούρης.
Χρυσάφης Αναστασιάδης: «Συμμετέχοντας σε αυτό το λαογραφικό και παραδοσιακό έθιμο, ένιωσα μια βαθιά σύνδεση με την πολιτιστική κληρονομιά και τις ρίζες της Θράκης μας. Η ατμόσφαιρα ήταν γεμάτη από έντονα συναισθήματα και ζωντάνια, ενώ οι παραδοσιακές μουσικές, οι χοροί και οι συνήθειες που ακολουθήθηκαν μου έδωσαν την αίσθηση ότι ήμουν μέρος κάτι μεγαλύτερου, κάτι που συνδέει τις γενιές του παρελθόντος με το παρόν. Η συμμετοχή μου με γέμισε υπερηφάνεια και μια αίσθηση ανήκειν, που δύσκολα μπορείς να βρεις σε άλλες περιστάσεις της καθημερινότητας».
Παντελής Αφορόζης: «Ένα από τα ωραιότερα και πιο διαδραστικά με τον κόσμο έθιμα που έχω βιώσει στην Ξάνθη! Ειδικά σαν συμμετέχων, στον ρόλο του μουτζούρη, η αλληλεπίδραση με τον κόσμο, τους μουσικούς και τους υπόλοιπους συμμετέχοντες ήταν φοβερή. Ανυπομονώ και εύχομαι να αναβιώσει το έθιμο και του χρόνου, με ακόμα περισσότερο κόσμο».
Της αναπαράστασης προηγήθηκε επιστημονική λαογραφική εσπερίδα, τη διοργάνωση της οποίας ανέλαβαν το ΙΘΤΠ, το ΛΕΞ, η ΦΕΞ και ο Σύλλογος Ποντίων Ξάνθης. Η Ομότιμη Καθηγήτρια Γλωσσολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, κυρία Πηνελόπη Καμπάκη – Βουγιουκλή, παρουσίασε μια περιδιάβαση στα λαϊκά δρώμενα από το Δωδεκαήμερο μέχρι και την Αποκριά, έτσι όπως αυτά τελούνταν στον ενιαίο θρακικό χώρο, αναφερόμενη στους ζωόμορφους χαρακτήρες, στους λοιπούς θρακιώτες «συγγενείς» του Καλόγερου, στη σχέση τους με την αγροτική ζωή, αλλά και στη διαφορά των δρώμενων στις αγροτικές από τις αστικές κοινωνίες. Στη συνέχεια, η Δρ. Λαογραφίας, κυρία Γαρυφαλλιά Θεοδωρίδου, επέκτεινε την ανάλυση περί των δρωμένων με εκτενείς αναφορές στις διονυσιακές τους ρίζες, στη σχέση τους με το αρχαίο ελληνικό δράμα, τα τυπολογικά τους χαρακτηριστικά, καθώς και την παρουσία τους σε διαφορετικές λαϊκές κουλτούρες στον βαλκανικό και όχι μόνο χώρο. Τέλος, η προσκεκλημένη Πρόεδρος του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Καλαμπακίου Δράμας και μέλος του Δικτύου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Δράμας, κυρία Αθανασία Θεοδωρίδου, μέσα από πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό, εξιστόρησε την αναβίωση του Καλόγερου στο προσφυγικό Καλαμπάκι. Η κα Θεοδωρίδου, εστίασε στον ζωντανό χαρακτήρα της εκεί αναπαράστασης, ο οποίος υπέστη μεταμορφώσεις κατά τα τελευταία 100 χρόνια, αποδεικνύοντας πως τα δρώμενα δεν αποτελούν στατικές διαδικασίες αλλά έκφραση ζωντανών κοινοτήτων και συνεπώς μεταβάλλονται και τα ίδια, όπως μεταβάλλονται και οι άνθρωποι οι οποίοι τα ενσαρκώνουν.
Την εσπερίδα, τίμησαν με την παρουσία τους ο Δήμαρχος Ξάνθης, κύριος Ευστράτιος Κοντός, καθώς και οι πρόεδροι των Δ.Σ. των Συλλόγων και Φορέων πολιτισμού που συνεργάστηκαν για την αναβίωση του εθίμου, οι οποίοι εξέφρασαν την ευχή το δρώμενο όχι μόνο να καθιερωθεί ως νέο στοιχείο των Θρακικών Λαογραφικών Εορτών, αλλά και να ανοίξει ακόμα περισσότερο με την συμμετοχή και άλλων πολιτιστικών φορέων.
Φωτογραφίες: Νίκος Κοσμίδης, Φανή Κυριακίδου, Βασίλης Κουτσομιχάλης
